Cũng như các năm trước, đa  là cuối tháng 8 nên hoạt  động xuất khẩu lạc nhân Nghệ An có phần nào chững lại. Việc thu mua lạc xuất khẩu không còn sôi động nữa bởi lượng lạc trong dân thực sự không còn nhiều. Tính đến ngày 17/08/2010, lượng xuất khẩu chính ngạch đã đạt tới 7.710 tấn tương đương kim ngạch 9.084.988 USD. Con số này cho thấy sự vượt trội hơn hẳn cả về số lượng và kim ngạch xuất khẩu so với vụ mùa lạc năm 2009. Vào thời điểm này năm 2009, số lượng xuất khẩu chính ngạch mới chỉ vào khoảng 4.500 tấn đạt kim ngạch 3.882.917 USD. Sự gia tăng đáng kể này một phần lớn là nhờ chính sách khuyến khích xuất khẩu nông sản của Tỉnh, phần nữa là do có sự ổn định hơn về thị trường xuất khẩu so với mọi năm. Thật vậy, Quyết định 75 ngày 25/8/2009 của UBND Tỉnh Nghệ An thực sự đã có những tác động nhất định đối với các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu lạc trên địa bàn bởi lạc nhân từ trước đến nay vốn là sản phẩm chủ lực của nông sản Nghệ An.

Mặc dù, hoạt động xuất khẩu lạc năm nay có vẻ bắt đầu chậm hơn so với các năm trước song lại có những diễn biến sôi động và ổn định hơn về thị trường cũng như giá cả. Thị trường xuất khẩu chính ngạch năm nay chủ yếu vẫn là Thái Lan, một số ít đi Indonesia và một phần rất nhỏ đi Myanmar và Trung Quốc. Tính đến ngày 17/08, lượng lạc xuất đi Thái Lan là khoảng 6.600 tấn, chiếm đến 85,6% trên tổng lượng lạc xuất khẩu.

Sự ổn định về thị trường, về bạn hàng kéo theo sự ổn định về giá cả mặc dù so với đầu vụ giá xuất khẩu lạc nhân đã biến động tăng cao. Từ chỗ chỉ dao động 1.100 - 1.200 USD/tấn CFR (tuỳ loại ) đến nay mức giá đã lên tới 1.350 - 1.390USD/tấn , thậm chí Công ty CP Nông sản XNK tổng hợp mới đây còn ký được hợp đồng với mức giá cao kỷ lục là 1.490 USD/tấn. Giá xuất khẩu cao như vậy đương nhiên giá thu mua lạc trong nước cũng tăng lên đáng kể. Giá lạc nhân xuất khẩu loại I giao tại kho hàng Nghệ An từ chỗ chỉ 20.000  21.00đ/kg thì nay lên tới 25.000đ/kg. Tuy nhiên sự gia tăng giá cả này vừa có lợi cho dân, vừa có lợi cho doanh nghiệp. Dân bán được lạc giá cao mà doanh nghiệp vẫn đảm bảo kinh doanh có lãi.

Một nét khác biệt khá rõ so với mùa xuất khẩu lạc năm trước đó là việc nhiều doanh nghiệp nội tỉnh đã chuyển mình từ vị trí doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp sang vị trí nhà cung ứng cho các doanh nghiệp xuất khẩu ngoại tỉnh. Bởi vậy, cho dù lượng lạc xuất khẩu chính ngạch năm nay tăng cao hơn  nhiều so với năm trước song lượng lạc mà các doanh nghiệp trong tỉnh xuất khẩu được rất ít, chỉ chiếm 25,8% tổng lượng lạc xuất khẩu. Nếu như năm ngoái, các doanh nghiệp nội tỉnh xuất khẩu có phần chiếm ưu thế hơn chiếm 64% tổng lượng lạc xuất khẩu thì năm nay lượng lạc xuất khẩu của doanh nghiệp ngoại tỉnh lại chiếm đến 74,2%. Trong đó, phải kể đến công ty TNHH TMDV lạc nhân vàng ở Thành Phố Hồ Chí Minh đã xuất khẩu 4.164 tấn, đạt kim ngạch 4.779.041 USD, chiếm đến 57,7% tổng lượng lạc xuất khẩu.

Bên cạnh hoạt động xuất khẩu chính ngạch, tình hình xuất bán lạc sang Trung Quốc qua tư thương vùng biên giới Việt Trung cũng khá sôi động. Ngay từ đầu vụ, các tư thương vùng này đã khảo sát thị trường và đặt cơ sở mua hàng qua các đầu nậu, chủ yếu tập trung ở vùng Diễn Châu. Đến nay, ước tính lượng lạc nhân xô xuất bán cho các tư thương vùng biên giới Việt Trung vào khoảng hơn 7.000 tấn. Giá lạc nhân xô bán cho tư thương vùng biên giới tại kho hàng Nghệ An cũng đang ở mức khá cao từ 23,5 -24 triệu đồng/tấn. Đã cuối mùa nên lượng lạc bán ra bắt đầu khan hiếm. Tư thương vùng biên giới Việt Trung vẫn tiếp tục vào ăn hàng nhưng với số lượng không nhiều, trung bình mỗi ngày từ 1 - 2 xe với lượng 40 - 80 tấn/ngày.

Nhìn chung, có thể thấy lạc nhân Nghệ An đã qua thời kỳ phụ thuộc vào các tư thương Trung Quốc, thường bị ép giá và gặp nhiều rủi ro trong thanh toán. Giờ đây, các doanh nghiệp đã giành lại thị trường các nước ASEAN và đã xuất khẩu với số lượng khá lớn. Lạc nhân là một trong những mặt hàng xuất khẩu điển hình của Nghệ An. Sự chủ động về mặt thị trường của các doanh nghiệp cũng như sự quan tâm, hỗ trợ từ phía UBND Tỉnh đã tạo niềm tin cho bà con sản xuất cũng như tạo động lực cho doanh nghiệp nỗ lực hơn nữa trong hoạt động xuất khẩu của mình. Con số đạt được trong năm nay khả quan hơn nhiều so với năm trước và hy vọng đó sẽ là những con số biết cười, đầy hứa hẹn cho những vụ mùa tiếp theo./.