THÔNG TIN CƠ BẢN VỀ CH MAN-ĐI-VƠ

CỘNG HÒA MAN-ĐI-VƠ
--------

I.Khái quát chung:
Tên nước : Cộng hoà Man-đi-vơ (Republic of Maldives)
Dhivehi Raajjeyge Jumhooriyyaa
Thủ đô : Ma-lờ (Male)
Địa lý : Nằm trong khu vực Nam Á, gồm 1190 đảo san hô tập trung thành 26 nhóm đảo (trong đó 200 đảo có người sinh sống, 80 đảo là nơi nghỉ mát du lịch); trong vùng biển ấn Độ Dương, phía Nam – Tây Nam Ấn Độ.
Diện tớch : 300 km2; Bờ biển dài 644 km
Dõn số : 369,031 người (2007). Tỷ lệ tăng dân số : 2,73% (2007).
Dõn tộc : Người Nam Ấn, người Sin-ha-lê và người A- rập.
Tụn giỏo : Hồi giáo dòng Su-ni.
Ngụn ngữ : Tiếng Dhivehi (một dòng thuộc ngôn ngữ Sin-ha-lê, chữ viết có nguồn gốc A- rập). Tiếng Anh được sử dụng là ngôn ngữ hành chính

II. Lịch sử, đất nước, con người
- Người Man-đi-vơ được cho là có nguồn gốc từ chủng tộc Aryan ở Bắc Ấn di cư xuống Sri Lanka và Maldives cách đây 2000 năm, hiện chiếm trên 50% dân số. Ngoài ra, còn có người gốc A rập và Miền Đông Phi du nhập vào quần đảo sau đó. Trước thế kỷ 11, Đạo Phật là tôn giáo duy nhất ở Man-đi-vơ. Dưới triều đại Maha Kalaninja (giữa thế kỷ XI), chuyển sang Đạo Hồi. Man-đi-vơ là nước Hồi giáo, chỉ có người Hồi giáo mới có quyền là công dân Man-đi-vơ.
- Năm 1558, Bồ Đào Nha xâm chiếm và cai trị Man-đi-vơ trong 17 năm. Năm 1574, Mauhammad Thakunifaanu Đại đế - vị anh hùng nổi bật nhất trong lịch sử Man-đi-vơ - giải phóng đất nước.
- Năm 1887, Man-đi-vơ bị đặt dưới sự bảo hộ của đế quốc Anh. Ngày 26/7/1965, theo Hiệp định ký với Vương quốc Anh, Man-đi-vơ trở thành quốc gia có chủ quyền và độc lập hoàn toàn.
- Ngày 11/11/1968, chế độ Cộng hoà chính thức được thành lập ở Man-đi-vơ.

III. Thể chế chính trị:
- Chính thể : Cộng hoà.
- Ngày quốc khánh (Ngày Độc lập) : 26/7/1965 (ngày Anh trao trả độc lập).
- Ngày Cộng hoà : 11/11/1968.
- Thể chế :
+ Hiến pháp thông qua tháng Giêng năm 1998.
+ Hệ thống Hành pháp : Tổng thống vừa là Nguyên thủ quốc gia vừa đứng đầu chính phủ. Tổng thống do quốc hội bầu với nhiệm kỳ 5 năm. Tổng thống đầu tiên là Amir Ibrahim Nasir (1968-1978). Tổng thống hiện nay là M.A. Gayoom đang ở nhiệm kỳ thứ sáu liên tục từ 1978. Cuộc bầu cử Tổng thống tới sẽ được tổ chức vào năm 2008.
+ Quốc hội (Majlis) gồm 50 ghế; 42 ghế dân bầu, 8 ghế Tổng thống đề cử với nhiệm kỳ 5 năm, (cuộc bầu cử tới được tổ chức vào năm 2010).
Các lãnh đạo hiện nay :
- Tổng thống : Mau-mun Ap-đun Gay-um
(Maumoon Abdul Gayoom )
- Chủ tịch Quốc hội : Ap-đu-la Ha-mít (Abdulla Hameed)
- Bộ trưởng Ngoại giao : Pha-thu-la Gia-min (Fathulla Jameel)
Các đảng chính trị :
Các đảng phái mới được cho phép đăng ký hoạt động từ tháng 6/2005, bao gồm:
+ Đảng Nhân dân Man-đi-vơ (Dhivehi Rayyithunge Party - DRP ), đảng cầm quyền hiện nay.
+ Đảng Dân chủ Man-đi-vơ (Maldivian Democratic Party – MDP): đảng đối lập lớn nhất hiện nay.
+ Đảng Công lý (Adhaalath Party - AP )
+ Đảng Dân chủ Hồi giáo (Islamic Democratic Party – IDP)
Tình hình chính trị - nội bộ hiện nay:
Do cách biệt về địa lý, tỡnh hỡnh Man-đi-vơ tương đối ổn định trước biến cố chính trị- xã hội diễn ra mấy thập kỷ qua ở lục địa, duy trì được chế độ hành chính truyền thống. Tổng thống M..A.Gayoom đó chủ trương vừa cải cách chính trị theo kiểu phương Tây vừa giữ gỡn các truyền thống và tín ngưỡng rất nhạy cảm của đất nước. Tháng 11 năm 2003, ông được bầu lại làm Tổng thống Cộng hoà Man-đi-vơ với nhiệm kỳ 5 năm. Đây là lần thứ 6 nhiệm kỳ Tổng thống của ông.
Mặt khác, cùng với sự phát triển kinh tế, nhu cầu về mở cửa, tăng cường quan hệ ngoài, đẩy nhanh tiến độ hiện đại hoá, dân chủ hoá ngày càng tăng. Trong cuộc bầu cử 11/1992, Gayoom tuyên bố cải cách chính trị và hiến pháp, trong đó sẽ thực hiện tranh cử Tổng thống với nhiều ứng cử viên, tăng quyền lực của Quốc hội, đẩy mạnh dân chủ hoá và chú ý quyền lợi của lớp trẻ. Năm 1998, Hiến pháp được thông qua. Tháng 6/2005, các đảng chính trị được phép đăng ký hoạt động.

IV. Kinh tế- xã hội – quốc phòng :
Maldives có điều kiện địa lý độc đáo để phát triển mạnh ngành công nghiệp du lịch; tài nguyên biển (sinh vật biển và khoáng sản, hydrocacbon đáy biển). Mặt khác, nền kinh tế Man-đi-vơ có nhiều hạn chế do nước này có nhiều đảo nhỏ, (chỉ một vài đảo rộng hơn 1 km2 và cao hơn mặt biển 1,5-2 m); cỏc đảo nằm rải rác, rất ít tài nguyên thiên nhiên đất (đa số là núi đá vôi thấp, rừng ít, một số đồi núi có thể trồng cao su, chè, cà phê), không có sông, nước ngọt hiếm, đồng bằng chiếm 5%, thích hợp trồng dừa, lúa, mía, rau.

Từ 1978, Maldives thi hành chiến lược phát triển kinh tế bền vững, chú trọng mở cửa kinh tế và đầu tư vào các ngành có khả năng cạnh tranh như đánh cá, du lịch, đóng tàu. Đồng Rufiyaa chuyển đổi tự do với các ngoại tệ. Nhờ đó, Man-đi-vơ duy trì tốc độ phát triển cao ở khu vực, thu hút nhiều tài trợ nước ngoài để bù đắp cho thiếu hụt tài nguyên thiên nhiên để phát triển kinh tế. Ngành kinh tế lớn nhất là Du lịch, chiến 20% GDP và hơn 60% trao đổi ngoại hối của Man-đi-vơ. Hơn 90% thuế là các khoản thuế nhập khẩu và du lịch. Ngành lớn thứ hai là đánh cá. Nông nghiệp và chế tạo chiếm tỉ lệ nhỏ. Ngành công nghiệp chủ yếu là sản xuất may mặc, đóng tàu thuyền, và thủcông mỹ nghệ chiếm 18% GDP.

Một số chỉ số kinh tế cụ thể:

- Đơn vị tiền tệ : - Đồng tiền quốc gia: Ru-phi-i-a (Rufiyaa).
- GDP : 906 triệu USD (2006); tăng GDP: 16% (2006)
- Tỉ trọng các ngành trong GDP :
Công nghiệp (7%); Nông nghiệp (16%); dịch vụ 77%. (2006)
- GDP/người (PPP) : USD 3.900 (2002)
- Các ngành công nghiệp chính:
+ Du lịch, chế biến cá, may mặc, đóng thuyền, thủ công, khai thác san hô và cát.
+ Sản phẩm nông nghiệp: cá, dừa chế biến, ngô, khoai. Hầu hết thực phẩm phải nhập.
- Thương mại :
+ Xuất khẩu: 214 triệu USD (FOB - 2006); Hàng xuất khẩu: Cá và sản phẩm cá, đồ may mặc; Các bạn hàng xuất khẩu: Nhật Bản (22,8%), Sri Lanka (16,4%), Anh (12,6%), Singapore (5,8%), Đức (4,8%), Pháp (4,3%). (2005)

+ Nhập khẩu : 832 triệu USD (FOB – 2006); Hàng nhập khẩu: Đồ tiêu dùng, tư liệu sản xuất, sản phẩm xăng dầu, thực phẩm, tàu thuyền, may mặc; Các bạn hàng nhập khẩu: Singapore (24,1%), Liên đoàn Arab Thống nhất (15,7%), ấn Độ (11,3%), Malaysia (7,2%), Sri Lanka (5,7%), Anh (4,5%). (2005)

V. Đối ngoại:
- Man-đi-vơ theo đuổi chính sách đối ngoại hoà bình, không liên kết, phát triển quan hệ hữu nghị với tất cả các nước.
- Man-đi-vơ là thành viờn LHQ, KLK, WTO, Hội nghị Hồi giỏo IOCA, SAARC và nhiều tổ chức quốc tế và khu vực khỏc.
- Man-đi-vơ duy trì quan hệ thân thiện với các nước trong khu vực Nam Á, tích cực thỳc đẩy hợp tỏc SAARC.
- Gần đây, Tổng thống Gayoom tích cực mở rộng hợp tỏc với bờn ngoài để nâng cao vị thế đất nước và thu hút viện trợ và vốn, đẩy mạnh quan hệ với một số nước lớn như Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, củng cố và tăng cường quan hệ với các nước hồi giáo Arab, tích cực tham gia các diễn đàn quốc tế như Liên hợp quốc…