THÔNG TIN CƠ BẢN VỀ CỘNG HOÀ NHÂN DÂN BĂNG-LA-ĐÉT

I. Khái quát chung:

- Thủ đô : Đắc-ca (Dhaka).

- Vị trí địa lý : Nằm ở phía Đông Bắc của tiểu lục địa Ấn Độ, Tây, Bắc và Đông giáp Ấn Độ; Đông Nam giáp Myanmar và Nam giáp Vịnh Bengal.

- Đặc điểm tự nhiên, khí hậu : Nhiệt đới gió mùa, nóng và ẩm. Mùa hè nhiệt độ trung bình từ 24 độ C - 39 độ C; mùa Đông từ 18 đến 23 độ C.

- Diện tích: 148.393 km².

- Dân số: 147,365,352 người (tính đến 7/2007).

- Tôn giáo : 88,3% dân số theo Hồi giáo, còn lại Ấn Độ giáo (10,5%), Phật giáo (0,6%), Thiên chúa giáo và tín ngưỡng khác (0,6%)…

- Ngôn ngữ: Tiếng Bengali (khoảng 95% dân sử dụng); tiếng Anh được sử dụng rộng rãi.

- Ngày Quốc khánh : 26/3/1971.

- Tiền tệ: Đồng Takar

II. Lịch sử phát triển:

Trước năm 1947, Băng-la-đét là một phần lãnh thổ của tiểu lục địa Ấn Độ (Đông Ben-gal) thuộc Anh. Sau đó, là một bộ phận của Pa-ki-xtan (Đông Pa-ki-xtan. Đến 26/3/1971, nước Cộng hoà Nhân dân Băng-la-đét được thành lập. Sếch Mu-gi-bua Ra-man trở thành Tổng thống đầu tiên của Băng-la-đét.

Năm 2001, Đảng Dân tộc Băng-la-đét (BNP) liên minh với 3 đảng nhỏ khác thắng cử, thành lập chính phủ do bà Kha-lê-đa Di-a, Chủ tịch đảng BNP làm Thủ tướng. Tháng 10/2006, Chính phủ BNP hết nhiệm kỳ, chính phủ tạm quyền phi đảng phái được thành lập để chuẩn bị cho Tổng tuyển cử.

III. Thể chế chính trị và đảng phái:

Từ tháng 9/1991, Băng-la-đét chuyển từ chế độ Tổng thống sang chế độ dân chủ nghị viện.

- Chính phủ: là cơ quan hành pháp cao nhất. Đứng đầu là Thủ tướng Chính phủ.

- Quốc hội (Jatiya Sangsad) là cơ quan lập pháp tối cao gồm 330 đại biểu (30 ghế dành riêng cho phụ nữ), được bầu trực tiếp thông qua Tổng tuyển cử với nhiệm kỳ 5 năm.

- Nguyên thủ quốc gia: Đứng đầu Nhà nước là Tổng thống, do Quốc hội bầu ra với nhiệm kỳ 05 năm.

- Băng-la-đét có khoảng 100 đảng phái, trong đó 3 đảng lớn là Đảng Dân tộc Băng-la-đét (BNP), Liên đoàn Nhân dân (Awami League, AL), Jatiya Party (Đảng Dân tộc).

- Lãnh đạo hiện nay:

+ Tổng thống: Lajuddin Ahmed.

+ Cố vấn trưởng Chính phủ tạm quyền: Fakhruddin Ahmed.

+ Cố vấn đối ngoại Chính phủ tạm quyền: Iftekhar Ahmed Chowdhury.

IV. Kinh tế-xã hội:

- Năm 2006, thu nhập bình quân đầu người của Băng-la-đét khoảng 482 USD/năm. Kinh tế giai đoạn 2001-2005 có nhiều nét khởi sắc với mức tăng GDP bình quân đạt 5% năm; Năm 2006 đạt 6%; dự trữ ngoại tệ đạt 4 tỷ USD.

- Về các ngành kinh tế:

+ Nông nghiệp: Hiện nông nghiệp đóng góp khoảng 25% GDP và thu hút 63% lực lượng lao động; Năm 2005 tổng sản lượng đạt khoảng 26,3 triệu tấn. Các nông sản chính là lúa gạo, đay, chè, mía, khoai tây, thuốc lá, bông, hạt có dầu…

+ Công nghiệp: Chiếm 26,5% GDP và thu hút khoảng 12% lực lượng lao động. Tăng trưởng hàng năm đạt trên 7%. Năm 2005 đạt xấp xỉ 7,8%. Các ngành công nghiệp chính là chế biến đay, đường, chế biến lương thực, dệt, sản xuất phân bón, dược phẩm, xi măng, đồ gốm điện tử v.v...

+ Thương mại: Từ khi tiến hành tự do hoá và mở cửa kinh tế cuối thập kỷ 80 đầu thập kỷ 90, xuất khẩu luôn đạt mức tăng trưởng cao. Năm tài chính 2003-2004, xuất khẩu đạt khoảng 7,6 tỷ USD; 2004-2005 đạt khoảng 8,58 tỷ USD; 2005-2006 đạt 10,5 tỷ USD . Bắc Mỹ, Tây Âu ( Đức, Anh), Úc, Nhật là các thị trường xuất khẩu lớn nhất chiếm trên 60%. Các mặt hàng chính là quần áo may sẵn, nông sản, đông lạnh (đặc biệt là tôm), dược phẩm, đồ gốm, điện tử, đồ thủ công,chè đay, đồ da…Nhập khẩu cũng tăng trên 10% hàng năm, đạt 9,8 tỉ USD năm 2004 và trên 10 tỷ USD năm 2005. Sản phẩm chính là: máy móc thiết bị, hóa chất, sắt thép, dầu thô và các sản phẩm từ dầu, xi măng, gạo, mì, sữa, thực phẩm, đường, bông thô…

+ Đầu tư nước ngoài: Năm 2003 là 368 triệu USD; năm 2004: 458 triệu USD; năm 2005: 653 triệu USD; 2006: 2,5 tỷ USD. Liên minh châu Âu, Bắc Mỹ, Nhật Bản chiếm 60%, các nước Nam Á, Đông Á và Đông Nam Á chiếm 35,79%.

+ Xuất khẩu lao động: Đây là mặt mạnh của Băng-la-đét. Hiện có khoảng 2 triệu lao động Băng-la-đét làm việc ở nước ngoài, mỗi năm chuyển về nước khoảng 3 tỷ USD; năm 2006 đạt tới 4,5 tỷ USD.

V. Đối ngoại:

- Băng-la-đét thi hành chính sách đối ngoại hoà bình, không liên kết, hữu nghị và hợp tác với tất cả các nước, coi trọng tăng cường quan hệ với Ấn Độ và các nước láng giềng Nam Á, thực hiện chính sách hướng Đông coi trọng phát triển quan hệ với các nước Đông Nam Á và các nước Châu Á-TBD; đẩy mạnh quan hệ với các nước Hồi giáo; mở rộng quan hệ với các nước lớn như Mỹ, Trung Quốc, các nước Tây Âu, Nhật Bản...

- Băng-la-đét là thành viên của LHQ, Phong trào KLK, Tổ chức các nước Hồi giáo (IOC) và Khối Liên hiệp Anh, Tổ chức hợp tác các nước Nam Á (SAARC), Nhóm hợp tác kinh tế liên khu vực BIMSTEC, Tổ chức thương mại Thế giới (WTO), Diễn đàn đối thoại châu Á (ACD)…và là thành viên ARF năm 2006. Hiện Băng-la-đét đang vận động để tham gia tiến trình hợp tác Á-Âu (ASEM).